Havens

 

Foto's deel 1

Foto's deel 2

Foto's deel 3

Homepage

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Geertruidenberg en Raamsdonksveer hadden samen de beschikking over een heuse spoorweghaven. In Waalwijk en Heusden was dan wel geen spoorweghaven maar er waren wel tramrails langs de haven aanwezig.

De spoorzone in Geertruidenberg d.w.z. emplacement en spoorweghaven, bestaat niet meer. De spoorweghaven is gedempt en op de voormalige spoorzone zijn 3 bastions geprojecteerd, t.w.: Brandepoortbastion (reeds gerealiseerd), Koninginnebastion en het Oranjebastion. Zo komen de bastions welke voor 1882 de zuidelijke verdedigingsgordel van het vestingstadje vormden en die in 1882 t.b.v. de aanleg van de spoorlijn in de vestinggracht geschoven werden, na 125 jaar weer terug. Foto's van de spoorweghaven, toen deze nog in gebruik was,  ben ik tot op heden niet tegengekomen. Wie helpt mij?

Reeds ver voor de aanleg van de Langstraatspoorlijn beschikte Geertruidenberg over een binnenhaven die via de buitenhaven in verbinding stond met de rivier de Donge.

Toen begin tachtiger jaren van de 19e eeuw de spoorlijn Lage Zwaluwe-Den Bosch werd aangelegd betekende was dat een metamorfose van de zuidzijde van het vestingstadje.
Veel van wat wij nu mooi vinden verdween. Geertruidenberg werd wel aangesloten op het landelijk spoorwegnet en kreeg er een prachtig station, een groot emplacement en een spoorweghaven voor terug.

Het emplacement ontstond door de grond welke vrij kwam bij het slechten van de zuidelijke verdedigingsgordel in de vestinggracht te schuiven. Langs het emplacement werd een goedkope (aarden) sluitwal aangelegd.
 

De spoorweghaven is een arm van de omgelegde Donge ook wel Oude Donge c.q. Noordergat genoemd. De haven werd voorzien van een loswal, steigers en andere havenfaciliteiten. Het terrein heette  voortaan Spoorhaven. De loswal had twee havensporen waarvan er een vlak langs de kaaimuur liep.
Toen de spoorweghaven niet meer gebruikt werd en het overgebleven havenspoor in de jaren vijftig werd opgebroken kwamen er arken in de spoorweghaven te liggen. Langs de kaaimuur verschenen optrekjes en tuintjes. In de spoorweghaven dumpten mensen hun afval en de natuur vulde de haven met struiken, bomen en riet. Het resultaat was uiteindelijk een stinkende moddersloot.

Het Noorder- en het Zuidergat kwamen vroeger even voor Statendam bij elkaar, daartussen lagen de Gasthuiswaard en het Lindonk. Na Statendam splitste zich de Donge in het Wilhelminakanaal richting Oosterhout en de rivier de Donge richting Raamsdonk en Dongen.

Thans is de WSG bezig met het realiseren van het plan Dongeburgh. Feit is wel dat de spoorweghaven gedempt is en de kaaimuur gesloopt. De hardstenen afdekplaten liggen opgeslagen bij op de Gemeentewerf.
 

Zowel in de vestingstad Heusden als in Geertruidenberg werd de binnenhaven gedempt. In Heusden gebeurde dat in het kader van het scheiden van Maas en Waal in 1904. In de zestiger jaren zag men in Heusden het licht, en werd de haven i.h.k.v. omvangrijke restauratiewerkzaamheden heropend. In Geertruidenberg bleken begin tachtiger jaren heel veel huizen, die na 1950 op de gedempte haven waren gebouwd,  verzakt te zijn door het gebruik van te korte heipalen. Er zijn toen nogal wat huizen afgebroken. Bas Zijlmans kwam toen met het plan dan maar alle huizen op de gedempte haven af te breken en ..... u raadt het al: de haven te heropenen. Zijn plan werd weggehoond. Onterecht m.i.! De tijd was er, denk ik, nog niet rijp voor.

De foto's zijn verdeeld over 3 pagina's


 

 

 

 

 
 
 
Vragen of opmerkingen over deze website kunt u e-mailen aan de webmaster:mailto:j.s.m.van.velthoven@planet.nl